تأثیر عدم قطعیت اطلاعات سیاسی بر محافظهکاری حسابداری: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران
کلمات کلیدی:
محافظهکاری حسابداری, عدم قطعیت اطلاعات سیاسی, نوسانات نرخ ارز, بورس اوراق بهادار تهرانچکیده
هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر عدم قطعیت اطلاعات سیاسی بر محافظهکاری حسابداری و تعیین نقش تعدیلگر اندازه شرکت در این رابطه در شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران بود. روششناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی و مبتنی بر دادههای تابلویی بود. جامعه آماری شامل شرکتهای غیرمالی پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ بود که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، ۱۱۴ شرکت واجد معیارهای ورود انتخاب شدند. محافظهکاری حسابداری با استفاده از شاخص C-Score بهعنوان متغیر وابسته اندازهگیری شد و نوسانات نرخ ارز بهعنوان نمایندهای از عدم قطعیت اطلاعات سیاسی در نظر گرفته شد. اندازه شرکت، اهرم مالی، رشد فروش، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری و نوسانات درآمد بهعنوان متغیرهای کنترلی وارد مدل شدند. همچنین، برای بررسی نقش تعدیلگر اندازه شرکت، متغیر تعاملی اندازه شرکت و نوسانات نرخ ارز در مدل لحاظ شد. برای تعیین نوع مدل از آزمونهای F لیمر و هاسمن استفاده شد و فرضیهها با رگرسیون دادههای تابلویی با اثرات ثابت مورد آزمون قرار گرفتند. یافتهها: نتایج رگرسیون اثرات ثابت نشان داد که عدم قطعیت اطلاعات سیاسی، که با نوسانات نرخ ارز سنجیده شد، تأثیر مثبت و معناداری بر محافظهکاری حسابداری داشت (β=0.189, p=0.012)؛ بنابراین، فرضیه نخست تأیید شد. همچنین، اثر تعاملی اندازه شرکت و عدم قطعیت سیاسی مثبت و معنادار بود (β=0.143, p=0.003)، که نشان داد اندازه شرکت رابطه میان عدم قطعیت سیاسی و محافظهکاری حسابداری را بهطور معناداری تعدیل میکند. به بیان دیگر، اثر مثبت عدم قطعیت سیاسی بر محافظهکاری حسابداری در شرکتهای بزرگتر قویتر بود و فرضیه دوم نیز تأیید شد. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که محافظهکاری حسابداری در شرایط افزایش عدم قطعیت سیاسی میتواند بهعنوان سازوکاری احتیاطی برای مدیریت ریسک، کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و مواجهه با پیامدهای ناپایداریهای محیطی عمل کند. افزون بر این، شدت این واکنش محافظهکارانه به ویژگیهای ساختاری شرکت وابسته است و شرکتهای بزرگتر در مواجهه با افزایش عدم قطعیت سیاسی، گرایش بیشتری به اتخاذ رویههای محافظهکارانه در گزارشگری مالی نشان میدهند.
دانلودها
مراجع
Abdollahi, F., & Hamidi, E. (2019). The Role of Accounting Conservatism in the Relationship Between Ownership Structure and Firm Performance. Applied Research in Financial Reporting, 235-257.
Agarwal, B., Dubey, R. K., & Avabruth, S. (2025). Exploring Accounting Conservatism: A Comprehensive Review and Current Landscape. Journal of Accounting Literature, 1-31. https://doi.org/10.1108/JAL-08-2024-0203
Cui, L., Kent, P., Kim, S., & Li, S. (2021). Accounting Conservatism and Firm Performance During the COVID-19 Pandemic. Accounting & Finance, 61(4), 5543-5579. https://doi.org/10.1111/acfi.12767
Dai, L., & Ngo, P. (2021). Political Uncertainty and Accounting Conservatism. European Accounting Review, 30(2), 277-307. https://doi.org/10.1080/09638180.2020.1760117
Diem, N. N. P. (2025). Accounting Conservatism: A Literature Review. Journal of Finance-Marketing Research, 130-142.
Ghasemi, E. (2014). An Introduction to Methods for Measuring Accounting Conservatism. Market and Capital(54-55), 124.
Gong, X., Fu, C., Huang, Q., & Lin, M. (2022). International Political Uncertainty and Climate Risk in the Stock Market. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 81, 101683. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2022.101683
Haider, I., Singh, H., & Sultana, N. (2021). Managerial Ability and Accounting Conservatism. Journal of Contemporary Accounting & Economics, 17(1), 100242. https://doi.org/10.1016/j.jcae.2020.100242
Hsieh, C. C., Ma, Z., & Novoselov, K. E. (2019). Accounting Conservatism, Business Strategy, and Ambiguity. Accounting, Organizations and Society, 74, 41-55. https://doi.org/10.1016/j.aos.2018.08.001
Karaei, T. (2021). The Relationship Between Earnings Management and Information Asymmetry in an Environment of Uncertainty. Simorgh Aseman Azargan Publishing Institute.
Khalid, W. E. O., Faisal, S. M., & Khan, A. K. (2021). Effect of the Economic Performance of Financial Statements on Raising Levels of Accounting Conservatism. International Journal of Multidisciplinary Research and Growth Evaluation, 2.
Mohammadi, M., Hemmati, H., & Mohammadnia, N. (2025). Monetary Policies, Social Responsibility, and Investment Efficiency in the Iranian Capital Market. Journal of Finance and Corporate Sustainability, 1(1), 48-75. https://doi.org/10.30466/jfcs.2025.121750
Montes, G. C., & Nogueira, F. D. S. L. (2022). Effects of Economic Policy Uncertainty and Political Uncertainty on Business Confidence and Investment. Journal of Economic Studies, 49(4), 577-602. https://doi.org/10.1108/JES-12-2020-0582
Moradzadeh Fard, M., Adlzadeh, M., Farajzadeh, M., & Sedigheh. (2013). Information Uncertainty, Information Asymmetry, and Growth Opportunities. Empirical Studies in Financial Accounting(39), 125-120.
Nasir al-Hosseini, S., Mirmohammadi Sadrabadi, M., & Shakerian, H. (2018). Improving the Information Value of Earnings per Share and Book Value per Share Following the Disclosure of Research and Development Expenditures
Sharma, M., & Kaur, R. (2021). Accounting Conservatism and Corporate Governance: Evidence from India. Journal of Global Responsibility, 12(4), 435-451. https://doi.org/10.1108/JGR-07-2020-0072
Shen, X., Ho, K. C., Yang, L., & Wang, L. F. S. (2021). Corporate Social Responsibility, Market Reaction and Accounting Conservatism. Kybernetes, 50(6), 1837-1872. https://doi.org/10.1108/K-01-2020-0043
Zadeh, F. N., Askarany, D., & Asl, S. A. (2022). Accounting Conservatism and Earnings Quality. Journal of Risk and Financial Management, 15(9), 413. https://doi.org/10.3390/jrfm15090413
Zhong, Y., & Li, W. (2017). Accounting Conservatism: A Literature Review. Australian Accounting Review, 27(2), 195-213. https://doi.org/10.1111/auar.12107
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohammad Ahmadnejad, Mohammad Hosein Ranjbar, Saeed Moradpour, Hojjatollah Salari (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
