تبیین نقش چابکی استراتژیک در تقویت عملکرد سازمانی و ظرفیت نوآوری در چارچوب پارادایم کیفی: تحلیل تماتیک
کلمات کلیدی:
چابکی استراتژیک, عملکرد سازمانی, ظرفیت نوآوری, تحلیل تماتیک, سازمان‌های ورزشیچکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش چابکی استراتژیک و سازوکارهای مرتبط با آن در تقویت عملکرد سازمانی و ظرفیت نوآوری در سازمان‌های ورزشی ایران انجام شد. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک انجام شد. جامعه پژوهش شامل مدیران ارشد و میانی سازمان‌های ورزشی و خبرگان دانشگاهی حوزه مدیریت ورزش بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. در مجموع، 25 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته 40 تا 60 دقیقه‌ای انجام شد. داده‌ها پس از پیاده‌سازی کامل مصاحبه‌ها، بر اساس شش مرحله تحلیل تماتیک شامل آشنایی با داده‌ها، ایجاد کدهای اولیه، جست‌وجوی تم‌ها، بازبینی تم‌ها، تعریف و نام‌گذاری تم‌ها و تدوین گزارش نهایی تحلیل شدند. اعتبار یافته‌ها از طریق بازخوانی نتایج توسط مشارکت‌کنندگان و تکرار کدگذاری بخشی از مصاحبه‌ها تأمین شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که چابکی استراتژیک عمدتاً از طریق تصمیم‌گیری سریع و داده‌محور، تشکیل تیم‌های خودمختار و چندرشته‌ای، جلسات کوتاه و مستمر، هماهنگی بین واحدها و بازتخصیص سریع منابع تحقق می‌یابد. نوآوری به‌عنوان محرک اصلی عملکرد و چابکی، در تعامل با فناوری، یادگیری سازمانی و هماهنگی بین واحدها عمل می‌کند. استفاده از سامانه‌های دیجیتال و ابزارهای تحلیل داده موجب تسریع تصمیم‌گیری، کاهش وابستگی به قضاوت‌های حدسی و بهبود پیش‌بینی تغییرات شد. همچنین، بازخورد مستمر، مستندسازی تجربیات و اشتراک دانش، ظرفیت یادگیری و انعطاف‌پذیری سازمانی را تقویت کردند. تعامل هم‌زمان این مؤلفه‌ها یک چرخه بازخورد و یادگیری مستمر ایجاد کرد که پاسخگویی، بهره‌وری، انعطاف‌پذیری و ظرفیت نوآوری سازمان‌ها را ارتقا می‌دهد. نتیجه‌گیری: چابکی استراتژیک زمانی بیشترین تأثیر را بر عملکرد و ظرفیت نوآوری سازمان‌های ورزشی دارد که به‌صورت یکپارچه با نوآوری، فناوری، یادگیری سازمانی و هماهنگی بین واحدها نهادینه شود. بنابراین، توسعه ساختارهای منعطف، تصمیم‌گیری داده‌محور، تیم‌های خودمختار، سازوکارهای یادگیری مستمر و زیرساخت‌های فناورانه می‌تواند توان سازمان‌های ورزشی را برای مواجهه اثربخش با محیط‌های پویا و پیش‌بینی‌ناپذیر افزایش دهد.
دانلودها
مراجع
Daniali Deh Howz, M. (2025). Identifying Barriers to Organizational Agility in Marun Petrochemical Company. Strategic studies in the oil and energy industry, 17(65), 237-258.
Khodami, S., Sadegh Vaziri, F., & Honari, A. (2025). Investigating the Impact of Ambidextrous Factors on International Marketing Agility. Quarterly Journal of Strategic Management Studies, 16(61), 47-70. https://www.smsjournal.ir/article_216100_en.html
Mansur, D. M. (2025). Strategic Marketing Innovation in Startups: Navigating Uncertainty with Agility and Creativity. Golden Ratio of Mapping Idea and Literature Format, 5(2). https://doi.org/10.52970/grmilf.v5i2.1545
Mata, M. N., Moleiro Martins, J., & Inácio, P. L. (2024). Collaborative innovation, strategic agility, & absorptive capacity adoption in SMEs: the moderating effects of customer knowledge management capability. Journal of Knowledge Management, 28(4), 1116-1140. https://doi.org/10.1108/JKM-10-2022-0803
Mohammadi Ali, R., Arzaghi, R., Asgarifar, K., & Mirghaderi, S. H. (2025). Designing a Model of Organizational Agility and Resilience Enablers in Organizational Systems: A Systematic Review. Strategic studies in the oil and energy industry, 17(65), 95-120.
Mueller‐Saegebrecht, S., & Walter, A. T. (2025). Strategic Agility—An Urgent Capability for Successful Business Model Innovation? A Conceptual Process Model and Theoretical Framework. Strategic Change, 34(3), 407-428. https://doi.org/10.1002/jsc.2645
Ongesa, T. (2025). Enhancing Strategic Agility and Real Time Decision-Making in the Technology Sector: Exploring the Role of AI and E-HRM Systems. F1000research, 14, 1238. https://doi.org/10.12688/f1000research.167708.1
Ravichandran, T. (2017). Exploring the relationships between IT competence, innovation capacity and organizational agility. Journal of Strategic Information Systems, 27, 22-42. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2017.07.002
Saeidi, S., & Alizadeh, H. (2026). The Effect of Artificial Intelligence Capabilities on Competitive Advantage in International Markets: The Mediating Role of Entrepreneurial Orientation and the Moderating Role of Strategic Agility. Technology in Entrepreneurship and Strategic Management, 5(2).
Shao, W. (2025). The Role of Digital Transformation in Enhancing Organizational Agility and Competitive Advantages: A Strategic Perspective Proceedings of the 3rd International Conference on Financial Technology and Business Analysis, https://doi.org/10.54254/2754-1169/154/2024.19552
Shayanmehr, Jafari, N., & Khodami. (2025). The Effect of Human Resource Management Strategies on Organizational Resilience with Strategic Agility. Strategic Management Studies Quarterly, 16(63), 39-60.
Tenggono, E., Soetjipto, B. W., & Sudhartio, L. (2025). Dynamic Managerial Capabilities In action: Advancing Strategic Agility and Digital Readiness in Healthcare Organizations. Journal of Organizational Change Management. https://doi.org/10.1108/jocm-12-2024-0772
Troise, C., Jones, P., Candelo, E., & Sorrentino, M. (2026). The role of entrepreneurial alertness, digital platform capability, organisational agility and business model innovation on young innovative companies’ performance. Technology Analysis & Strategic Management, 38(3), 265-278.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 Samira Kakavand, Mohammad Nikravan, Reza Sabounchi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
