بررسی اثرات بلندمدت و کوتاهمدت مدیریت ریسکهای بانکی، شاخص رقابت و فناوریهای نوین مالی بر هزینه سرمایه در بانکهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران
کلمات کلیدی:
فناوریهای نوین مالی, هزینه سرمایه, مدیریت ریسک, شاخص رقابت پذیری, PMGچکیده
هدف: هدف این پژوهش بررسی اثرات کوتاهمدت و بلندمدت مدیریت ریسکهای بانکی، شاخص رقابت و فناوریهای نوین مالی بر هزینه سرمایه بانکهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران است. روششناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی ـ تحلیلی است. جامعه آماری شامل بانکهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و نمونه تحقیق 11 بانک فعال طی دوره زمانی 1397 تا 1403 را دربر میگیرد. دادهها از صورتهای مالی و گزارشهای رسمی بانکها استخراج شده و هزینه سرمایه با استفاده از میانگین موزون هزینه سرمایه (WACC) محاسبه گردید. متغیرهای مستقل شامل ریسکهای عملیاتی، اعتباری، بازار، نرخ سود، نقدینگی، ریسک تغییر سطح عمومی قیمتها، شاخص رقابت، عملکرد بانکی، شاخص فینتک، اندازه بانک، ثبات مالی و کفایت سرمایه بودند. برای تحلیل روابط کوتاهمدت و بلندمدت بین متغیرها از مدل ARDL پانلی با برآوردگر PMG استفاده شد. پیش از برآورد مدل، آزمونهای ریشه واحد، همانباشتگی کائو و آزمونهای تشخیصی جهت اطمینان از اعتبار مدل انجام گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد ریسکهای بانکی شامل ریسک عملیاتی، اعتباری، بازار، نرخ سود، نقدینگی و ریسک سطح عمومی قیمتها اثر مثبت و معناداری بر هزینه سرمایه دارند، بهگونهای که افزایش ریسک موجب افزایش بازده مورد انتظار سرمایهگذاران و در نتیجه افزایش هزینه سرمایه میشود. در مقابل، شاخص رقابتپذیری، عملکرد بانکی، فناوریهای نوین مالی، اندازه بانک، ثبات مالی و کفایت سرمایه اثر منفی و معناداری بر هزینه سرمایه نشان دادند و موجب کاهش هزینه تأمین مالی بانکها شدند. نتایج کوتاهمدت نیز تأییدکننده معناداری اغلب متغیرها بود. ضریب منفی و معنادار جمله تصحیح خطا بیانگر وجود رابطه تعادلی بلندمدت و سرعت تعدیل حدود 23 درصدی انحرافات هزینه سرمایه به سمت تعادل بلندمدت در هر دوره است. نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان میدهد مدیریت مؤثر ریسک، ارتقای رقابتپذیری، بهبود عملکرد بانکی و توسعه فناوریهای نوین مالی نقش اساسی در کاهش هزینه سرمایه و تقویت ثبات مالی بانکها دارند. بانکهایی که رویکردی راهبردی در کنترل ریسکها، بهرهگیری از نوآوریهای مالی و تقویت ساختار سرمایه اتخاذ میکنند، قادرند منابع مالی را با هزینه کمتر جذب کرده و پایداری مالی بلندمدت خود را افزایش دهند.
دانلودها
مراجع
Abu Hanifa, M. N., Abdullah, M., & Yarovaya, L. (2025). Country-level cryptocurrency uncertainty and bank cost of capital. Economics Letters, 256, 112614. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2025.112614
Acheampong, A., & Ibeji, N. (2024). Risk culture and cost of capital - Insight from European banks. Economics Letters, 243, 111906. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2024.111906
Aghaalikhani, M. (2025). New financial technologies (FinTech, Blockchain, Artificial Intelligence) in financial management and investment.
Amin Dehghan, F. (2025). Investigating the impact of competitive factors on asymmetric administrative, general, and selling costs. 9(2). https://en.civilica.com/doc/2402145/
Baig, M. H., Xu, J., Shahzad, F., Ur Rehman, I., & Ali, R. (2024). Exploring the impact of fintech innovation on dividend payout decisions: The roles of intellectual capital and board characteristics. International Journal of Emerging Markets, 20(12), 4831-4857. https://doi.org/10.1108/IJOEM-05-2024-0780
Cavoli, T., Khan, I., & Wali Ullah, G. M. (2025). Social capital and FinTech lending: International evidence. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 105, 102236. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2025.102236
Chan, K. C., Chen, L., Huang, J., & Li, Y. (2025). Does FinTech coverage improve the pricing efficiency of capital market? Evidence from China. Journal of Banking & Finance, 172, 107396. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2025.107396
Cifuentes, R., Gómez, T., & Jara, A. (2025). Capital ratios and the Weighted Average Cost of Capital: Evidence from Chilean banks. Latin American Journal of Central Banking, 6(1), 100143. https://doi.org/10.1016/j.latcb.2024.100143
Faraji, M. (2025). The impact of information risk on the cost of equity and investment sensitivity: The moderating role of investor attention.
Heidari, A. (2024). Investigating the impact of liquidity risk and credit risk on bank stability (Case study: Banks listed on the Tehran Stock Exchange).
Khalfi, S., & Ashrafi, Z. (2025). The impact of FinTech-based innovation on green innovation considering the role of green finance and green human resource management in financial institutions listed on the Tehran Stock Exchange. https://en.civilica.com/doc/2226794/
Li, B., Sun, J., Xu, L., & Guo, F. (2026). Fintech engagement by non-financial firms and the speed of capital structure adjustment. Pacific-Basin Finance Journal, 95, 103011. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2025.103011
Mahmoudi, V., & Abedi Jirdehi, M. (2023). The impact of bank risks on financial performance (Case study: Banks listed on the Tehran Stock Exchange).
Mirzaei, A., AlKhazali, O., Aguir, I., & Aguir, W. (2026). The impact of FinTech credit on growth in capital expenditure: Evidence from Chinese manufacturing firms. International Review of Economics & Finance, 106, 104911. https://doi.org/10.1016/j.iref.2026.104911
Najari, M. (2025). Analysis of financial costs using artificial intelligence.
Rajabpour, A., Darvish Motavalli, M. H., & Babaian, M. (2025). Investigating the role of effective risk management and the impact of financial constraints on resource allocation and increasing corporate working capital.
Tasnim, K. A., Islam, K. M. Z., & Alam, M. N. (2025). Impact of capital buffer and type of ownership on bank profitability and cost of financial intermediation: Evidence from Bangladesh. Journal of Financial Economic Policy, 18(1), 38-63. https://doi.org/10.1108/JFEP-11-2023-0314
Wang, S., & Song, J. (2026). Fintech and urban-rural integrated development: A human capital perspective. Finance Research Letters, 92, 109534. https://doi.org/10.1016/j.frl.2026.109534
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Ehsan Hemmat Abiri, Mojtaba Dastoori, Saeed Moradpour (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
